Systemisch werken
Systemisch werken is een benadering die zijn oorsprong vindt in de systeemtheorie. Deze theorie gaat ervan uit dat alles in een bepaald systeem – zoals een familie, organisatie of team – met elkaar in verband staat en elkaar beïnvloedt. Het is een holistische benadering die kijkt naar de wisselwerking tussen de verschillende onderdelen van een systeem.
Kernprincipes van Systemisch Werken
Relaties en Verbanden: In de systemische benadering wordt gekeken naar de relaties en de verbanden tussen de verschillende onderdelen van het systeem. Men gaat ervan uit dat geen enkel onderdeel op zichzelf staat, maar altijd in relatie tot het geheel.
Ordening: Binnen systemen bestaan er bepaalde ordeningen. Bijvoorbeeld in een familie zijn er rangordes qua leeftijd of rol. Deze ordeningen hebben invloed op hoe mensen zich binnen het systeem gedragen en functioneren.
Balans Tussen Geven en Nemen: In systemen is er vaak een streven naar een evenwicht tussen geven en nemen. Wanneer deze balans verstoord raakt, kan dit leiden tot problemen binnen het systeem.
Dynamieken: Elk systeem heeft zijn eigen dynamieken en patronen. Deze kunnen zowel gezond als ongezond zijn voor het functioneren van het systeem. Systemisch werken helpt deze patronen te herkennen en, indien nodig, te doorbreken.
Toepassingen van Systemisch Werken
Familieopstellingen: Een bekende methode binnen het systemisch werken zijn de familieopstellingen, ontwikkeld door Bert Hellinger. Deze methode wordt gebruikt om onzichtbare familiebanden en dynamieken zichtbaar te maken en zo inzichten te verkrijgen die kunnen bijdragen aan de oplossing van problemen.
Organisatieopstellingen: Vergelijkbaar met familieopstellingen, maar dan toegepast op organisaties om inzicht te krijgen in de onderliggende dynamieken binnen een bedrijf of team.
Coaching en Therapie: Systemisch werken wordt ook toegepast in individuele coaching en therapie, waarbij men probeert te begrijpen hoe iemands positie in zijn of haar systeem van herkomst of huidige systemen invloed heeft op persoonlijk functioneren.
Onderwijs en Training: In onderwijs- en trainingscontexten kan systemisch werken worden ingezet om de dynamiek binnen een klas of lesgroep te begrijpen en te optimaliseren.
Voordelen van Systemisch Werken
- Het biedt een breder perspectief door niet alleen naar het individu te kijken, maar naar het hele systeem.
- Het helpt verborgen patronen en dynamieken aan het licht te brengen.
- Het kan bijdragen aan diepgaande veranderingen doordat het de wortels van problemen adresseert.
- Het bevordert begrip en empathie binnen relaties en groepen.
Uitdagingen
- Het vereist een openheid en bereidheid om naar diepere lagen van problematiek te kijken.
- Het kan emotioneel intensief zijn voor deelnemers.
- De resultaten zijn niet altijd direct zichtbaar of meetbaar.
Systemisch werken is een krachtige methode die, mits correct toegepast, kan leiden tot significante inzichten en veranderingen op persoonlijk, familiair en organisatorisch niveau.